1. Bu site çerez kullanmaktadır. Siteyi kullanmaya devam etmeniz halinde çerez kullanımı ile ilgili site koşullarını kabul etmiş sayılırsınız. Daha Fazlasını Öğren.

organ bagislamak günahmi?

Konusu 'İlginç Konular' forumundadır ve advertisar tarafından 12 Haziran 2007 başlatılmıştır.

Mesaj

Konusu 'İlginç Konular' forumundadır ve advertisar tarafından 12 Haziran 2007 başlatılmıştır.

  1. guller
    ORGAN NAKLI

    Organ Nakli, bir insandan herhangi bir organinin (örneGin, bir el, böbrek veya bir kalbin) bir insandan alinip, bir baska kimseye transfer edilmesidir. Bir insandan bir veya daha fazla organin nakli konusundaki ser?i hüküm iki durumu kapsar. Bunlardan birincisi, halen yasayan bir kimseden yapilan organ nakli; ikincisi ise, ölen bir kimseden yapilan organ naklidir.



    (A) Yasayan kimseden yapilan organ nakli

    Bir kimsenin, kendi rizasi dahilinde, yasadiGi sürece, ihtiyaci olan bir kimseye el veya böbrek gibi herhangi bir organini baGislamasina izin verilmistir. Bunun nedeni sudur: Kisi kendi organlari üzerinde ser?i bir otoriteye sahiptir. ÖrneGin; eGer bir kisinin elleri baskasi tarafindan kirilirsa veya gözü çikarilrsa, bunu yapan kimse diyet (kan/karsilik veya para) ödeyebilir veya madur olan kimse ellerini kiran veya gözünü çikaran kimseyi affedebilir. Yani kisinin ellerinin kirilmasi veya gözlerinin çikarilmasi durumunda karsi tarafi affetme veya diyeti baGislama yetkisi vardir. Bunun anlami sudur: Kisi diyet kabul edebilir ve diyetini ödediGinde organ sahibi olabilir. Kisinin kendi organlarina sahip olmasi demek, kisinin organlarini kullanma hakki veya organlari üzerinde tasarruf yetkisi vardir demektir. Bu arada bir kimse, ihtiyaci olan kimseye organlarini baGislayabilir. Allah kisas ve diyeti affetmek için izin vermistir.

    Allahu Teala söyle buyurdu:

    Ey iman edenler! Öldürülenler hakkinda size kisas farz kilindi. Hüre hür, köleye köle, kadina kadin (öldürülür). Ancak her kimin cezasi, kardesi (öldürülenin velisi) tarafindan bir miktar baGislanirsa artik (taraflar) hakkaniyete uymali ve (öldüren) ona (gereken diyeti) güzellikle ödemelidir. Bu söylenenler, Rabbinizden bir hafifletme ve rahmettir. Her kim bundan sonra haddi asarsa muhakkak onun için elem verici bir azap vardir. [Bakara 178]



    - Kisinin yasadiGi süre içinde organini baGislamasinin sartlari:

    Bir kimse hayati boyunca yapacaGi organ baGislarinda sadece kendi hayati için tehdit unsuru olmayan veya kendisi için hayatiyet ifade etmeyen bir organini bir ihtiyaç sahibine baGislayabilir. VereceGi organlar kendi hayatinin devami için büyük önem arzeden, akciGer, karaciGer ve kalp gibi bir organ olmamalidir. Bu böyledir. Çünkü böyle bir organi baGislamak kisinin ölmesine neden olacak ve o kimse kendisini katletmis (intihar etmis) olacaktir. Kisinin kendisini öldürmesi veya baskasinin kendisini öldürmesine izin vermesi ise, caiz deGildir.

    Allahu Teala söyle buyurdu:

    Kendinizi öldürmeyin. [Nisa 29]

    Yine söyle buyurdu:

    Hakli bir sebep olmadikça Allah?in muhterem kildiGi cana kiymayin. [Isra 33]

    Bu ister bir kisinin, isterse daha fazla kisinin katli olsun farketmez.

    Imam Muslim, Sabit Ibn el-Dahak?tan Allah Rasulü(s.a.v.)?in söyle dediGini rivayet etti: Ve her kim kendisini bir seyle (bir aletle) öldürürse, Allah o kimseyi, cehennem atesinde o seyle cezalandiracaktir.

    Imam Buhari ve Imam Muslim, Ebu Hureyre(r.a.)?den Allah Rasulü(s.a.v.)?in söyle dediGini rivayet ettiler: Kendisini bir daGdan atarak ölen (intihar eden) kimse, (cehennem) ates(in)dedir.

    Hatta kisiyi ölüme götürmese dahi, bir kimsenin testislerini/erbezlerini (üreme ilgili organlarini) baGislamasina da izin verilmemistir. Bu böyledir. Çünkü Peygamber(s.a.v.) bir kimseyi (cinsel) iktidarsiz yapan erkeklik bezlerinin alinmasina (hadim olmaya - iGdis etmeye) izin vermemistir.

    Imam Buhari rivayet etti. Abdullah Ibn Mesud(r.a.) dedi ki; Biz yolculuklara (seferlere) Peygamber(s.a.v.) ile beraber giderdik ve hanimlarimizi yanimiza almazdik. Bundan dolayi biz O?na söyle sorduk: Hadim olabilir miyiz? O(s.a.v.) bize, bunu yapmayi yasakladi.

    Kisiyi iktidarsiz yapmasa dahi, testislerin baGislanmasinda ayni hükümler uygulanir. Bunun nedeni sudur: Üreme hücreleri, yani erkekler için testis, kadinlar için over; çocuGu olusturan organlari meydana getiren hücrelerdir. Yani bir kimsenin çocuGu üreme hücrelerinden gelir. Testislerde sperm üreten hücreler bulunur. Yani testisler sperm yapan fabrikalaridir. Testisler, sperm deposudur ve hücrelerin sperm ürettiGi yerdir. Testisler, ister orijinal sahibinde bulunsun isterse, baska bir kimseye transfer edilsin farketmez, bu görevlerini yerine getirirler. Sonuç olarak, çocuk testisi alan kisi vasitasiyla meydana gelir ve testisi baGislayan kimsenin genetik özellikleri bu sekilde çocuGa aktarilir. Çünkü çocuGu olusturan spermleri üreten testistir. Bu arada, bu çocuklar testisleri baGislayan kimsenin karakteristiGini miras almalarina karsin, testisi baGis alan kimsenin karakteristik özellikleri ise, çocuklara ulasmaz. Böylece, biyolojik bakis açisi ile çocuklarin görünen babasi testisini baGislayan kimse olmaktadir. Bu nedenle ne testislerden birinin ne de ikisinin baGislanmasina izin verilmemistir. Testislerden ikisinin baGislanmasi kiside, (cinsel) iktidarsizliGi yolaçar. Birinin veya ikisinin baGislanmasi da akrabalik baGlarinin karismasina ve kaybolmasina neden olacaktir. Islam bunu yasaklar ve akrabalik baGlarinin korunmasini emreder. Bunu yapmak, bir kimsenin babasindan baskasina nispet edilmesidir ki, bu da HARAMdir.

    Ibn Abbas(r.a.) Allah Rasulü(s.a.v.)?in söyle dediGini söyledi: Her kim akrabaliGini babasindan baskasina nispet eder ve diGerlerinden olduGunu iddia ederse, Allah?in, meleklerin ve tüm insanlarin laneti o kimsenin üzerine olur. [Ibn Mace rivayet etti.]

    Ebu Osman En-Nehri, Sa?d ve Ebu Bekir(r.anhum)?den, onlarin Allah Rasulü(s.a.v.)?den söyle duyduklarini ve anladiklarini söylediklerini isittiGini söyledi: Her kim babasi olmadiGini bildiGi halde, babasindan baskasindan olduGunu (onun soyuna mensup olduGunu) iddia eder ve böyle söylerse, o kimseye cennet haram olur. [Ibn Mace rivayet etti.]

    Islam ayni zamanda, herhangi bir kadinin çocuGunu, babasi olmadiGi halde bir adamin babasi olduGunu iddia etmesi veya bir adamin bile bile kendi çocuGu inkar etmesini yasaklanmistir.

    Ebu Hureyre(r.a.) Allah Rasulü(s.a.v.)?den söyle isittiGini söyledi: Onlardan olmadiGi halde bir çocuGu, baskasina ait olduGunu iddia eden bir kadin, Allah katinda hiçbir seye sahip deGildir (amelleri bosa gider) ve cennete giremeyecektir. Ve kendisine bakan oGlunu inkar eden adama gelince; Allah bu adamdan uzaklasacak ve onu ilk ve son nesli karsisinda teshir edecektir. [Ed-Darimi rivayet etti.]



    (B) Ölüm Sonrasinda Yapilan Organ Nakli

    Yasayan bir kimseden yapilan organ nakli hakkindaki hüküm ile ölü bir kimseden yapilan organ nakli hakkindaki hüküm birbirinden farklidir. Ölüm sonrasinda yapilan organ nakli hakkindaki hükme ulasmak için ilk olarak; cesedin sahibi, cesedin kiymeti ve organ nakline olan ihtiyaç konularindaki hükümler hakkinda bilgi sahibi olmak gerekir.

    Ölen kimsenin organlari üzerindeki tasarruf hakki kime aittir diye sorulursa, ölümünden sonra bir kimsenin vücudu/cesedi/organlari üzerinde hiç kimsenin tasarruf hakki yoktur deriz. Bundan dolayi, bir kimse öldüGünde; hayatta iken sahip olduGu ve üzerinde tasarrufu bulunan mali, vücudu veya esi/karisi gibi seyler, o kimsenin hükmünden, otoritesinden ve tasarrufundan çikmis olur. Yani ölen kimse, vücudu üzerindeki kontrolünü kaybetmistir. Bu nedenle, o kisi organlarini baGislayamaz, baGislanmasina izin veremez ve buna riza gösteremez. Çünkü o, artik verilmesini istediGi organlarin sahibi deGildir. Baska bir deyisle, kisi öldükten sonra organlari baGislanamaz ve o kimse böyle bir seyi vasiyet edemez. Kisinin vasiyetinde parasinin bir kismini baGislamasina izin veren hükme gelince; Kisinin ölümünden sonra mali kendisinden alinmasina raGmen, o kisiye sar?i tarafindan varislerinin izni olmaksizin mirasinin üçte birini baGislamasina izin verilmistir. O, ayni zamanda onlarin (varislerin) izniyle üçte birinden fazlasini da verebilir.

    Bu ser?i hüküm sadece servet hakkindadir ve vakiasi mutabik olmadiGindan organ baGislama konusunda delil olarak kullanilamaz. Bu durumda, kisiye ölümünden sonra malini baGislayabilmesine izin verilmesine raGmen organlarini baGislama izni verilmez. Allah(cc) varislere yalnizca ölen kimsenin malini verdi, vücudunu (vücudu üzerinde tasarruf hakkini) deGil. Böylece varisler/mirasçilar, ölen kimsenin organlarini baGislayamazlar. Çünkü ölen kimsenin cesedi/bedeni kendilerine ait deGildir ve bu vücut üzerinde herhangi bir tasarruflari da yoktur.

    Organ baGislama izninin sarti: O sahsin baGislayacaGi organa sahip olmasi ve bu nakil için rizasinin olmasidir.

    Ölen kimsenin varisleri, o kimsenin organlarini baGislamak gibi bir hakka sahip olmadiklarina göre, diGer insanlar konumlari ne olursa olsun, böyle bir hakka kesinlikle sahip olamazlar. Yani ne bir doktor ne de bir idareci veya halife ölen bir sahsin bir veya daha fazla organinin ihtiyaci olan birisine baGislanmasina karar veremez.

    Cesedin kiymeti ve cesede zarar vermeye gelince; Allah canli bir bedene ne deGer verdiyse, cansiz bir bedene de ayni deGeri vermistir. Nasil ki, yasayan bir kimse için bedene zarar vermek ve onun insani vasiflarini çiGnemek yasaklandiysa, ölü kimsenin cesedi için de yasaklanmistir.

    Mü?minlerin annesi Aise(r.anha) Peygamber(s.a.v.)?in söyle dediGini rivayet etti: ?Ölü bir kimsenin kemiGinin kirilmasi, yasiyorken kirilmasi gibidir? [Imam Ahmed, Ebu Davud ve Ibn Hibban rivayet ettiler]

    Yine Imam Ahmed, Amir Ibn Hazm el-Ensari(r.a.)?den kendisini bir mezarin üzerinde otururken gören Allah Rasulü(s.a.v.)?in söyle dediGini rivayet etti: Mezar sahibine zarar vermeyin!

    Imam Muslim ve Imam Ahmed de Ebu Hureyre(r.a.)?den Allah Rasulü(s.a.v.)?in söyle dediGini rivayet ettiler: Kisi için mangal kömürü yanan bir yerin üzerine oturmasi ve kendini yakmasi, bir mezar üzerine oturmasindan daha iyidir.

    Bu hadisler açik bir biçimde gösteriyor ki, canli bedenin deGeri neyse, cesedin deGeri de odur.

    Burada ayni zamanda, bir cesede zarar vermenin ve cesedin deGerini çiGnemenin (bu deGere önem vermemenin), canli bedene zarar vermek ve deGerini çiGnemek ile ayni sey olduGunu görmekteyiz. Bundan dolayi; yasayan bir kimsenin karninin yarilmasina, boGazinin kesilmesine ve gözlerinin çikarilmasina izin verilmediGi gibi, cansiz bir cesede de bunlari yapmaya izin yoktur.

    DiGer taraftan hayatta olan bir kimseye sövme, dövme veya yaralama yoluyla zarar vermeye izin verilmediGi gibi bir cesede de benzer seyleri yapmaya izin yoktur. Ancak canli bir bedene kirma, kesme veya yaralama yoluyla zarar vermek ile benzer seyleri cesede yapmak arasinda bir farklilik vardir. O da bu tür zararlar canli bir kimseye karsi yapildiGinda diyet gerektirmesi ama ceset için bu diyetin (zarar vermek yasaklandiGi halde) gerekmemesidir. Bu böyledir. Çünkü Peygamber(s.a.v.), mezar kazarken bir cesedin kemiGini kiran adami diyet ile sorumlu tutmadi (diyet ödemesini emretmedi). O(s.a.v.), ona sadece kemiGi saklamasini / gömmesini emretti.

    O(s.a.v.) ona dedi ki; Ölünün kemiGini kirmak, canlinin kemiGini kirmak gibidir ve her ikisi de günahtir.

    Ihtiyaci olan bir kimseye, ölü bir kimseden gözlerinin çikarilmasi, vücudunun kesilerek akciGer, karaciGer, kalp ve böbrek gibi bir organinin verilmesi, cesede zarar vermek, vücut yapisini bozmaktir ki Islam bunu Haram kilmistir.

    Imam Buhari, Abdullah Ibn Zaid el-Ensari(r.a.)?in söyle dediGini rivayet etti: Allah?in Rasulü(s.a.v.), yaGmalamayi ve (cesedin) biçimini bozmayi yasakladi.

    Imam Ahmed, Ibn Mace ve Nesai, Saffan b. Assal(r.a.)?in kendisini bir sefere gönderirken Allah Rasulü(s.a.v.)?in söyle dediGini rivayet etti: Allah?in rizasi için ve Allah?in adiyla git! Allah?a iman etmeyen (kafirlerle) savas! (cesetlere) Zarar verme, ihanet etme ve çocuklari öldürme!

    Ölüyü yaralama ve cesedin kiymeti ile ilgili hükümlerin açiklanmasiyla, net bir sekilde ortaya çikmistir ki; ölü bir kimsenin vücudunu keserek açmak ve organlarindan birini alip baska birisine vermek, kesin olarak yasaklanmistir. Bunu yapmak, cesedin kiymetini çiGnemek olarak düsünülür. Bu onu yaralamak ve biçimini bozmaktir. Cesedin kiymetini çiGnemek, ona zarar vermek ve onun biçimini bozmak ise, seri?at tarafindan kesin olarak Haram kilinmistir.



    RUHSAT MESELESI

    Ruhsat durumu, çok siddetli ihtiyaç aninda Allah?in kisiye bazi hususlarda izin verdiGi durumdur. Çünkü o kimsenin herhangi bir yiyeceGi yoktur ve hayati tehlike altindadir. Bu nedenle o kisiye bulabildiGi herhangi bir yiyeceGi -ölü eti, kan, domuz eti veya Allah?in haram kildiGi baska bir sey dahi olsa- hayatta kalabilmesi için (en fazla hayatta kalmasina yetecek kadar) yemesine izin verilmistir.

    Peki, çok siddetli ihtiyaç sahibi olan ve hayatta kalmasi yapilacak olan organ nakline baGli bir kimseye, ölen bir kimseden (cesetten) organ nakli yapilabilir mi? Bu soruya cevap vermek için, bunun ruhsat ile ilgili olup olmadiGini ve bu konudaki hükmü bilmeye ihtiyacimiz vardir ki, ölen kimsenin organlarinin ihtiyaç sahibi olan kimseye transferi hakkindaki hükme de ulasabilelim.

    Ruhsat ile ilgili hükmü hatirlayalim: ?Çok siddetli ihtiyaç durumunda Allah?in kisiye bazi hususlarda izin verdiGi durumdur. Çünkü o kimsenin herhangi bir yiyeceGi yoktur ve hayati tehlike altindadir. Bu nedenle o kisiye bulabildiGi herhangi bir yiyeceGi -ölü eti, kan, domuz eti veya Allah?in haram kildiGi baska bir sey dahi olsa- hayatta kalabilmesi için (en fazla hayatta kalmasina yetecek kadar) yemesine izin verilmistir.? O kimseye hayatta kalmasi için ölü eti, kan, domuz eti ve Allah?in haram kildiGi diGer yiyecekleri yemesine izin verilmistir.

    Allah Azze ve Celle söyle dedi:

    Allah size ancak ölüyü (lesi), kani, domuz etini ve Allah'tan baskasi adina kesileni haram kildi. Her kim bunlardan yemeye mecbur kalirsa, baskasinin hakkina saldirmadan ve haddi asmadan bir miktar yemesinde günah yoktur. süphe yok ki Allah çokça baGislayan çokça esirgeyendir. [BAKARA 173]

    Bundan dolayi ihtiyaci bulunan kisiye bulabildiGi herhangi bir yiyeceGi Allah?in haram kildiGi bir sey dahi olsa hayatta kalabilmesi için, en fazla hayatta kalmasina yetecek kadar yemesine izin verilmistir. EGer o, yasaklanmis (haram kilinmis) yiyeceGi yemezse, günahkar olur ve o kimse kendini öldürmüs (intihar etmis) sayilir.

    Allahu Teala söyle buyurdu:

    Kendinizi öldürmeyin! [Nisa 29]

    Bahsedilen ruhsat hükmüne dayanarak, kiyas kurallari çerçevesinde; bu hüküm, ihtiyaci olan kisinin hayatta kalmasi için ölü kimseden yapilan organ tranferi konusunda kullanilabilir mi? Cevap için dikkatli bir arastirmaya ihtiyaç vardir.

    Bu meselede kiyas hükümlerinin tatbik edilebilmesi için, her iki meselenin illetinin ayni olmasi gerekir. Kiyas yapilacak olan konu (Makis) yani burada organ nakli meselesi ve kendisiyle kiyas yapilacak olan konu (Makis Aleyhi) yani burada açlik nedeniyle ölüm tehlikesi bulunan kimseye haram yiyecekler yemesine iliskin verilen ruhsat meselesinin illetleri ortak olmalidir. Bu ise, ya Ayn (asil-esas) ya da Cins (asildan gelen) olmalidir.

    Bu böyledir. Çünkü kiyas, orijinal (asli) durumun illetini kullanarak, asli durumdan asli durum ile baGlantili bir diGer durum hakkindaki hükme ulasmaktir. DGer bir tarif ise söyledir: Hakkinda nass bulunan bir meselenin hükmünü, bu hükme esas teskil eden aralarindaki ortak bir illet sebebiyle hakkinda nass bulunmayan meseleye uygulamaktir. EGer kiyasa konu olan meselenin illeti kendisiyle kiyas yapilacak olan asli meselenin illeti ile uyusmuyorsa, bu durumda asli meselenin illeti bu konuda yer almayacaktir ve dolayisiyla asli meselenin hükmü, bu konunun hükmü olmayacaktir.

    Organ nakli konusu ile ilgili iki durum vardir. Bunlardan ilki, hayatta kalmayi saGlayan kalp, akciGer, tek böbrek gibi hayati organlarin nakli. Ikincisi ise, zorunlu olmayan el, ayak ve burun gibi organlarin nakli. Zorunlu olmayan yani olmadiklarinda da hayatin devam edeceGi (kisinin hayatta kalabileceGi) el, göz ve kulak gibi organlar için gerekli olan illet, burada mevcut deGildir. Bu yüzden, ruhsata ait hüküm burada kesinlikle tatbik edilemez. Bundan dolayi, bir gözü, eli, böbreGi veya bacaGi saGlam olan bir kimseye, ölü bir kimseden bir göz veya ikinci böbrek gibi bir organin nakline izin verilmemistir.

    Hayati (kisinin yasamini sürdürmesini saGlayan) organlarin nakli hususunda ise, çok iyi bilinmesi gereken iki durum vardir:

    Ilk durum; hayatin korunmasi konusundaki illet, ihtiyaç halinde haram kilinan yiyecekler konusundaki gibi, kesin olarak yoktur. Ihtiyaç halinde haram kilinan yiyeceklerin yenmesinde kesinlikle hayatin korunmasi (hayatta kalma) vardir. DiGer taraftan; kalp, karaciGer, akciGer veya böbrek gibi bir organin bir sahsa nakli, o sahsin hayatini kesin olarak korumaya yetmeyebilir. Yani o kisi hayatta kalabilir de, ölebilir de. Hayati korunabilir de korunmayabilir de. Bunu destekleyen, organ nakli sirasinda ortaya çikan durumlara (tibbi hatalar, kan uyusmazliGi, sakatlanma gibi) bir çok örnek vardir. Bu nedenle burada, illet tamamlanmamistir.

    Ikinci durum ise, Kiyas için gerekli bir diGer husus ile ilgilidir. Fer?i (hükmü aranan) mesele, kiyasa konu olan illetin sonuçlarina ters düsecek herhangi bir engele sahip olmamalidir. Bu organ nakli meselesinde ise, kiyasa konu olan illetin sonuçlarina ters düsen belirgin bir engel bulunmaktadir. Bu engel; cesede kirmak, kesmek veya yaralamak gibi herhangi bir yolla zarar vermenin haram kilinmis olmasidir. Daha önemli olan ve aGir basan bu engel; bu illetin kullanilmasini ve organ nakline izin verilmesini engellemektedir.

    Bu iki durum göz önünde bulundurularak; ihtiyaç sahibi olan ve hayatinin korunmasi ancak yapilacak olan organ nakline baGli olan bir kimseye, ki bu kimse ister bir Müslüman, bir Zimmi (Islam Devletinin Tebasi olan kafirler - gayri müslimler), bir Mu?ahid (Islam Devleti ile anlasmali olan bir devletin tebasi olan kimseler), bir Müste?min (Islam Devleti?ne ancak bir izin ile girebilenler) veya isterse baska bir kimse olsun farketmez, ölü bir kimseden kesinlikle organ nakli yapilamaz.
  2. advertisar
    hersey internette var demi? bütün sorularin cevaplari var ama eksik var!
    doktorlar katilmi oluyor? yoksa organ baGislayan intiharmi etmis oluyor??
  3. guller
    kardesim konuyu iyice okursaniz hiç eksik olduGunu söyleyemezsiniz hersey acikca ortada...
    tekrar okumanizi tavsiye ederim kardesim...
    sorduGunuz< sorularin cevabi ise içinde...
  4. sukeyna49
    Allah razi olsun abla bu bilgi için

Sayfayı Paylaş

Users found this page by searching for:

  1. organ bagislamak günahmi

    ,
  2. islam´da oldukten sonra organ bagisi yapmak gunah mi

    ,
  3. bir muslumanin domuz eti elemesi gunahmi