YRESEL GYM:

Her ulusun, her ehrin hatta her kasaba ve kyn kendine gre gelenek halinde devam ettire geldii bir giyini ekli vardr. Konya'nn Cumhuriyetten nceki yllarda zel bir biimde bir giyim, kuam, grenek ve adetleri vardr. Konya'nn bu kyafeti Akehir'de biraz deimekte buna karlk ehrin hemen kysnda bulunan Sille Bucann tamamen deiik bir biimde kyafeti vardr. imdi de Konya'nn kadn, erkek kyafetleri zerinde duralm : Konya kadnn ev ii ve darya giyilmek zere iki kyafeti vardr. Bata bir ember, stnde ilik, alta (don) alvar, ayanda ince yemeni biiminde terlik veya rme patik bulunurdu. Bu kadnn normal gnlk i kyafetiydi. Konya kadnn d kyafeti u paralardan meydana gelmektedir.

KADIN KIYAFETLER

a) amar :

Eskiden kadn ve erkek iin, i amar bkme iplikten, ev tezgahlarnda dokunarak, amar bezi denilen kvrk pamuklu bezden yaplrd. Buna kvratmada denilirdi. gmleklerin yakalar yoktur. Erkek ve kadnn kol uzunluu bileklerine kadar uzanmaz, etekler ise diz kapaklar zerine varrd. Gs ksm ak olurdu. amar kol azlar ve boaz kenarlar kadnlarda oyalarla sslenirdi. don belden topuk zerine kadar uzundu, paalar ok dard. Bel ksm ukur ile balanr, geni olarak dikilirdi. D elbiseler ise, kadnbana koyu krmz bir fes giyerdi. Bu fesin kirlenmemesi iin, fesin iine kellepo denilen ksa kenarl takke giyilirdi. Fesin etrafna ipekten ince bir ifon sarlr. Bunun zerine ayrca bir yazma dolanrd. ifonun faydas, baa ine takld zaman, ine arlnn dengesini salar, fesin zerine iki ucu sa ve sol omuzda bulunan renkli ember rtlrd.

b) Entari :

Konya'dan eskiden entariye pek ilgi gsterilmezdi. Ancak gelinler, birde yal kadnlar entari giyerlerdir. nk ilik ve alvar entariden daha ok giyilirdi.

c) lik :

lik vcuda yaprcasna skca dikilen bir d giyecekti. Yakadan gs boluu zerine uzanr, buraya kadar dmeli ve kapal idi. Kollar bileklere kadar uzun olup, burada kol genilii bir dme ile daraltlarak giderilirdi. liklere, ala, kadife, pazen, basma, kutmietari, elaki, astar, kaput, humayun, yandm alamadm ve alpakt. Renkleri ise, mevsimine gre seilirdi. Bahar ve yazn yeil, koyu yeil, beyaz, ak sar, nar iei rengi ile ak mavi beenilirdi. Sonbahar ve kn ise koyu renklere ilgi gsterilir. Bunlar, koyu gri ve koyu mavi idi.

d) alvar :

Bir kadnn giydii alvar 8-9 metre kumatan yaplrd. Akehir ve evresinde 14 metre kumatan bir takm elbise yapld sylenir. alvar, belden topuklara kadar uzanr, gayet bol dikilir, ekme pay buna eklenmektedir. Paalar olduka dar olup, vcudun hatlar alvarn kvrmlar arasnda belirsiz hale gelmektedir.

e) Hrka :

Hrkann ii astar, st elaki ve dier kumalardan yaplr. erisine pamuk denerek ayn yorgan biimi dikilmektedir. Etekleri kalaya kadar uzun olup, bir eit cekete benzer.

f) Salta :

Ynl kumatan dikilen, kollu ve n ksm ak, etekleri ksa, yarm ceketi andran bir yelektir. Saltalar ok ssl yaplr. Srma ve kaytanlarla eitle bezemeler yaplr. Saltalara ayrca madeni parlak pullarda dikilir.

g) Kebe :

Bir eit salta olup kollar ve gs ksmlar ilemelidir.

h) Ayakkab :

Deve derisinden yaplm, parlak arka ksm ak pabu, yanlar lastikli uzun konlu, bir eit topuklu kunduradr. Ayrca mestle de giyilirdi.

i) Ss ve Taklar :

Fesin zerine veya gsne elmas ine taklrd. Ayrca boaz ksmna inci mahmudiye, hamidiye, beibiryerde altnlar ile altn kordonlu cep saati taklrd. Parmaklarda kymetli tal yzkler, kulaklarda elmas kpeler taklrd. Fakat bu taklar her kadnda bulunmazd. Kollardaki eitli bilezikler kadnn en nemli zinetini ve ssn meydana getiriyordu.

ERKEK KIYAFETLER

Konya'nn erkek kyafetleri, birbirinden farkllk arz eder. Her erkein grevine gre kyafeti de vardr. Kyafetlerinden o kiinin ne olduu kolayca anlalrd.

1) Ulema Kyafeti :

Bata krmz veya deve ty rengi bir fes, zerine ald zaman bir adam boyu uzunlukta beyaz tlbent sark bulunurdu. Fesin altnda ayn kadn kelleposu gibi erkeklerin giydii ve adna terlik denilen takke vard. Baka bir eidi de peli, astarl entari giyilirdi. Sonradan bu usul terk edildi. Bu entari zerinde de al kuak kuanrd.

2) Esnaf Kyafeti :

Bu tip kiiler orta yal kimselerden oluurdu. Balarnda genellikle krmz fes, zerine yazma sark, srtta koyu renklerin hakim olduu salta, meydani ilik, ilmiye snfna benzeyen alvar, ayakta beyaz yn orap ve yemeni belde silahlkla al kuak bulunurdu.

3) Efe (Hovarda) Kyafeti :

Bata ak krmz, uzun sivri fes, arkada uzun koca pskl zerinde krmz ince cemberli sark ilik dar ve uzun kollu, yaka kapal, karn boluuna kadar etek apraz dmeli ve ilikli, vcuda sk oturmu bir eit gmlek. Bu gmlek pamuklu bezden yaplr, dokunu izgilerine gre isim alrd. nce meydan, beparmak, meydai gibi iliin zerine kol ular bileklerden drt parmak yukarda dar vaziyette, ii astarl n ksmlar kavumayan salta giyilirdi.

a) Cepken :

Etek, kol, yaka azlar kaytanla ssl olan bir eit saltaya benzeyen cepkendi. Cepkenin yaka ve etek ksmlar ilemeliydi.

b) Kuak ve Silahlk :

Kuaklar, grn, trablus, acem, kesmi, Tosya allarndan yaplr. Arasna yumuak deriden yaplm, bir eit cep grevini gren kat kat bulunan silahlk kuanlr.

c) alvar :

lmiyle (Ulema) snfndan farklyd. Diz kapaklarndan aaya kadar uzanrd. Bu sebeple adna alvar yerine "dizlik" denilirdi. Ayaklarnda kundura ve yn rg orap bulunurdu.
Cumhuriyet devrinde erkek kyafetlerinde byk apta bir deiiklik olmakla beraber, kadnlarn giyiminde fazla bir deiiklik olmamtr. zellikle kylerde ve kasabalarda yaayan kadnlarn en nemli giysisi alvar, ilik, yelek ve poudan olumaktadr. Ayaklara kn mest ve lastik, yazn ise orap ve lastik ayakkab giyilir.

4) Abdestlik :

uhadan, softan veya kldan yaplm bir eit pardes olup, cep yerleri olmakla beraber cep keseleri yoktu.

a) Cbbe :

Kamir kumatan yaplrd. Ayn abdestlik biiminde olup, ceplerin hem yeri, hem kesecikleri vard.

b) Lata :

Yakas kalkka, i gslerde cepleri vard. Ar kumatan yaplan lata cbbeye benzerdi. Yakasndan apraz bulunan bir eit pardes denilebilecek biimdeydi.

c) Bini :

Kol azlar ok geni bir eit cppedir. Ayakkablar, kallo kundura ve mestten ibaretti.

HALK OYUNLARI VE FOLKLOR:

Konya Kak Oyunu :

Oyun denince kak oyunu akla gelir. Konya kak oyunu Orta Asya'dan Trkler tarafndan getirilmitir.
Kak oyunlarnn figrleri ok fazladr. Fakat gbek figr halkn daha ok houna gitmektedir. Bu figr dinamik ve sert hareketlerden meydana gelmitir. Oyuncu devaml gler yzldr. nk nee samas gerekmektedir. Oyun balar balamaz kaklarn kard ezgiler seyircide salm olan hereyi yeertmeye balar. Herkes farknda olmadan oyunun neeli havasna kaplr. Kaklar vura dursun oyuncunun tp tp yry, topuk dve dve nazlan, yan yan syrl, yava yava akalamas oyunun en belirgin figrlerindendir. Kak vurmalar yavalad srada oyuncu derin bir nefes alacak kadar frsat bulur. Fakat kimse bunun farkna varamaz. Ayrca Konya trklerinin kak yaps iinde oyun havalar niteliinde oluu hayli dikkat ekicidir. nk oturak lemlerindeki oyunlarda icra edilen bu mziin eliinde kadn oyuncular zil ve kaklarla beraber Milli kyafetle oyuna itirak ederler. Bu halk oyunlarnn koreografisi, motifleri yzyllardanberi hi bir deiiklie uramad. Aynen korundu. Oturak alemlerindeki oyunlar da bu oyun trlerine Anadolu'nun baka yrelerinde rastlamak mmkn deildir. Kadn oyunu oynayan oyuncu kadn, zamanla misafirlere sakilik yapt grlyor. Bu usuln Seluklular'dan nce olduu iddia ediliyor. Konya kak oyununda, oyunlar eitli isimler alrlar. yle sralayabiliriz;

Kst Oyunu :

Konya'ya has bir oyundur. Kakla oynanr, zille oynand da olur. Bu oyunla alnp, sylenen trk " nce ayr " trksdr. Dier havalarda oynand zaman bu trkyle oynand zamanki etkiyi brakmaz. Sazlar ince ayr trksnn ara ezgisinin bazen de be defa aldktan sonra trknn okunmasna geilir.

nce ayr biilir mi
Souk sular iilir mi amman.
Trknn burasnda btn sazlar durur. Oyuncu hangi durumdaysa ylece kalr. te bu duru annda bir koma okunur. Bu koma umumiyetle ksme zerinedir.


Ksme dilber baralm, cmle isyan bendedir.
Cmle isyan bende ise, her kabahat sendedir.
Bundan sonra sazlar yavatan balar. Hzlanarak devam eder. Oyuncu da mzikle birlikte yavatan hzlanarak oyuna devam eder. Bu figr iki ve kez tekrarlandktan sonra oyun biter.

Sekelim Kzlar :

Bu oyun Konya ve kylerinde, dnlerde gen kzlar tarafndan oynanr. Dier saz meclislerinde bu oyun oynanmaz. Dnlerde bir araya gelen gen kzlar birbirlerinin bellerinden sarlarak halay oynar gibi dizilirler. Bataki kz sazla birlikte u trky okur.
"Kp dibine bastrma
Kz san kestirme
Yar evine gelince
Gnlcn kaptrma"
Sonra kzlarn hepsi bulunduklar yerde srarlar ve hep birlikte;
"Sekelim kzlar, sekelim vay, vay
Arpada buday ekelim vay, vay"
derler bylece oyuna bir canllk katarlar. Figrler bir ka kez tekrarlandktan sonra oyun biter.
Oyuncu le Okuyucunun Karlkl Trk Syleyerek Oynad Oyun
Bu oyun u iki trk ile oynanr;
A) Kz sana fistan aldm yolladm geldi mi?
B) Kralm kralm fndk fstk kralm.
Bu oyunda okuyucu ile oyuncu karlkl sorulu cevapl trkler sylerler.
Bu iki trkden biri alnrken nce okuyucu, sazlarn kesilmesiyle oyuncuya ahenkli sesiyle sorar. Oyuncu da tempo ile cevap verir. Cevaptan sonra oyuncu kaklarn vurarak sazlarn temposunu hareketlendirir. Oyun bylece balar.

Tm forumdan rastgele konular:

  • ltfen ocuklar bakmasn ve okumasn
  • Oruc Keffareti
  • Bir yenin dram!!Batsn bu forum=)))
  • Mracaat dua kapsna :))
  • Selam tm dostlara..
  • Hep mi ili ili alayp, aresiz mi kalacam!
  • Seviyorsan Sahip ikacaksin
  • Barts Hastal Testi
  • kalbini tut umutlarina tutun
  • banl yeler

Ayn kategoriden rastgele konular:

  • lcelerimizi Tantalm
  • manzaralar
  • Dnyann Yedi Harikas:))
  • Memleketim ve Manileri (DYARBAKIR)
  • Konya Tanitim Videosu 2010
  • Uzungl'n bulutlarla dans
  • Kapadokyada ki yeralt kentleri
  • Yurdum nsan...:))
  • Vatan,Bayrak ve Millet Nedir Ne...
  • topkapi da sanal gezinti..